Close

1 Eylül 2017

Sağlığın Korunmasında immün Sistemin Desteklenmesi

İmmün sistem nedir? Aktif ve pasif bağışıklık hakkında bilgi verir misiniz?
İmmün sistem birtakım hücreler ve bunların kendi aralarında haberleşmek amacıyla salgıladıkları humoral faktörlerden, ki bunların en önemlileri antikorlar ve interlökinlerdir, oluşan bir savunma mekanizmasıdır. Çeşitli hücreler bu sistemde rol oynarlar, mesela makrofajlar, natural killer (NK) cells dediğimiz hücreler ve lökositler. Bunlar vücuda zarar veren dış etkenleri yakalayıp zararsız hale getirmekle görevlidirler. Aktif ve pasif bağışıklanmaya değinecek olursak, aktif bağışıklamada kişiye öldürülmüş veya zayıflatılmış bakteri, virüs ya da bunların alt parçacıkları verilerek vücudun direk olarak antikor üretmesi sağlanır. Dolayısıyla vücut kendi yarattığı cevapla ileride karşılaşacağı bakteri veya virüslere karşı direnç kazanır. (Bu aktif bağışıklıktır.-silinecek !) Pasif bağışıklık ise direk olarak koruyucu antikorların vücuda verilmesidir.
Herhangi bir enfeksiyon ya da yaralanma sonrasında pasif bağışıklanmaya başvurulabilir, bunun en sık rastlanan örnekleri tetanoz, kuduz ve hepatit aşılarıdır. Etkenle enfekte olunduğuna dair kuvvetli bir kanıt varsa direk olarak korumayı sağlamak için daha önceden oluşmuş antikorlar vücuda verilerek hasta pasif olarak bağışıklanır, zira vücudun aktif olarak antikor üretebilmesi için belirli bir süre geçmesi lazımdır ve bu sürede hastalık gelişeceğinden pasif bağışıklama ilk seçenektir.


İmmün sistemi baskılayan nedenler nelerdir?

İmmün sistemi baskılayan birçok sebep mevcuttur. Bunların belli başlılarını şöyle sıralayabiliriz:
1- Yaşlılık,
2- Otoimmün (!) hastalıklar ve römatolojik hastalıklar.
3- Kronik hastalıklar, ki bunların en önemlileri arasında diyabet, konjestif kalp yetmezliği ve KOAH sayılabilir.
4- Direk olarak immun sistemi zayıflatan enfeksiyonlar
( HIV, tüberküloz v.b.) ve kanser vak’aları.
5-Radyoterapi ve kemoterapi gibi tedavi şekilleri
6- Kötü beslenme ( kaşeksi ).


Yaşam tarzı ne derece önemlidir?

Yaşam tarzı bağışıklık sistemi için son derece önemlidir. Yaşam tarzımızın içinde bağışıklık sistemini etkileyen birçok faktör vardır. Bu önemli noktayı yaşam tarzımıza dikkat edersek bağışıklık sistemimizi güçlü tutabiliriz diyerek vurgulayabiliriz. Bu faktörlerin en önemlilerinden biri uykudur. Düzenli ve yeterli bir uyku bağışıklık sistemi için son derece önemlidir. Diğer faktörler ise temiz havada düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek, sigara kullanmamak ve stresten olabildiğince uzak kalıp güçlü sosyal ilişkiler kurmatır.


İmmün sistemin desteklenmesinde beslenme ve vitaminlerin rolü nedir?

Bu çok önemli bir konudur. Elbette bağışıklık sisteminin desteklenmesinde beslenmenin ve çeşitli vitamin takviyelerinin faydası vardır. Beslenme derken sağlıklı beslenmeyi kastediyoruz. Aldığımız gıdalar içinde son zamanlarda . popüler olup medyada sıkça duyduğumuz antioksidanlar önemli bir yer tutmalıdır. Pekiyi, antioksidan nedir ? Çevremizi kuşatan atmosferde ve vücudumuzda çeşitli kimyasal reaksiyonlar sonucu serbest radikal denilen maddeler oluşur ve bunlar hücre zarına direk zarar vererek hücre tahribatına sebep olur. Antioksidan dediğimiz maddeler serbest radikalleri yakalayıp etkisiz hale getirirler. Elbette vücudumuzun da savunma mekanizması olarak antioksidan üretme kapasitesi vardır. Fakat yaşımız ilerledikçe bu potansiyel azalır ve çağımızda hava kirliliği, çeşitli kimyasal maddeler, radyasyon, ozon tabakasının delinmesi gibi faktörlerin de ortaya çıkmasıyla artık vücudumuz dışardan gelen serbest radikallerle tek başına başa çıkamamakta ve dışarıdan desteğe ihtiyaç duymaktadır. Antioksidanları almanın en kolay yolu taze gıdalardır. Antioksidan açısından zengin olan besinleri saymak gerekirse üzüm, yaban mersini, tüm böğürtlengiller, sarı ve kırmızı biber, soğan, sarmısak, ıspanak, maydonoz, dereotu gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler, turunçgiller,domates, brokoli,

Bunların hepsi pazarlarda, manavlarda rahatça bulabileceğimiz yüksek antioksidan kapasitesine sahip gıdalardır.. Yeterli miktarda sıvı alımı diğer önemli bir faktördür. Vücudumuzun susuz kalmaması için günde en az 2-2,5lt su tüketmeliyiz. Zira insan efor sarf etmese ve çok terlemese dahi hissedilmeyen terlemeyle ve de ısı yayılımıyla günde 1-1,5lt su kaybeder. Sıcak ortamlarda ve fazla efor sarf edilen durumlarda sıvı kaybımız bu miktarın çok üzerine çıkabilir. Vitaminler ise hem hücre içinde birçok kimyasal reaksiyonun kofaktörüdür, hem de immun sistemin desteklenmesinden, damar sağlığına, sinir sisteminin çalışmasından hormonal dengelere kadar birçok hayati fonksiyon için gereklidirler. Mesela A,C ve E vitaminleri aynı zamanda çok kuvvetli antioksidanlardır. Bunun yanında bazı mineraller ,özellikle çinko ve demir, bağışıklık sistemi hücrelerinin görevlerini tam yerine getirebilmeleri açısından çok önemli faktörlerdir. Dolayısıyla bu tür takviyelere de önem vermeliyiz.


Hangi durumlarda İmmün sistemin desteklenmesi gereklidir?

İmmün sistemin desteklenmesinin gerekli olduğu durumlar yukarıda kısaca değindiğimiz gibi bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlardır. Burada da birinci derece kronik hastalıkları sayabiliriz: Diabetes mellitus, romatizmal hastalıklar, kalp yetmezliği ve KOAH gibi . Direk olarak bağışıklık sistemini zayıflatan kanser, HIV enfeksiyonu gibi hastalıkları olan kişiler, kemoterapi ve radyoterapi sonucu bağışıklık sistemi baskılanmak durumunda olan hastalar, yaşlılar ve yeni doğanlar da immun sistemleri zayıf ve desteğe ihtiyaç duyabilecek kişilerdir.


İlaçların İmmün sistem desteğinde yeri ve önemi nedir?

Bağışıklık sistemini çeşitli takviyelerle destekleyebiliriz. Bunlar ilaç şeklinde olabileceği gibi doğal takviyeler de olabilir. Mesela, ? glukan içerikli bir doğal takviye eczanelerimizde kapsül şeklinde satışa sunulmuştur. ? glukan mayadan elde edilen bir doğal takviyedir ve bağışıklık sistemini güçlendirdiğine dair çeşitli klinik çalışmalar mevcuttur. Dolayısıyla vücudun hastalıklara karşı direncini arttırdığı gibi bağışıklık sistemini güçlendirerek dolaylı yoldan alerjilere ve birtakım romatizmal hastalıklara da iyi gelebilir. Bunun dışında biraz önce de bahsettiğimiz antioksidanlar, multivitaminler, çinko ve demir preparatları da eczanelerimizde bağışıklık sistemi takviyesi olarak bulunmaktadır. Bu saydıklarımız immun sistemi destekleyen doğal takviyelerdir. Bazen de bağışıklık sistemimiz patojen etkenlerle başa çıkamayınca çeşitli hastalıklar ortaya çıkıyor ve ilaçların yardımına ihtiyaç duyuyoruz. Tabii ki bu bağlamda en sık kullandıklarımız antibiyotikler ve antiviral ilaçlardır. Bunlar sadece doğru endikasyonla ve gerekli oldukları durumlarda kullanılmalıdır, zira gereksiz antibiyotik kullanımından direnç gelişimi oluşmaktadır ve maalesef seneler önce rahatlıkla kullandığımız bazı antibiyotikleri artık bu direnç gelişimi yüzünden kullanamamaktayız. Bunlara ek olarak aşıları da bağışıklık sisteminin destekleyicisi olarak kabul etmemiz lazım. Özellikle aktif bağışıklama yoluyla her yeni doğan çocuğun Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği aşılama şemasına göre aşılanması ve böylece önlenebilir hastalıklara karşı korunması lazımdır..